Kasten Yaralama Suçu Nedir ve Nasıl Oluşur?
Kasten yaralama suçu, bir kişinin bedenine acı vermek, sağlığını veya algılama yeteneğini bozmak amacıyla etkili bir eylem gerçekleştirerek zarar verme durumudur. Eylemin sonucunda, belirtilen sonuçlardan herhangi biri meydana gelirse, yaralama suçu işlenmiş olur. Örneğin, bir kişiyi güçlü bir şekilde iterek acı çekmesine neden olan fail, kalıcı bir fiziksel etki bırakmasa bile kasten yaralama suçunu işlemiş olur. Türk Ceza Kanunu'nun 86/1 ve 2. maddeleri, kasten yaralama suçunun basit şeklini düzenlerken, 86/3. madde ise kasten yaralama suçunun nitelikli şeklini düzenlemektedir. Ayrıca, Türk Ceza Kanunu'nun 87. maddesi, Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama suçunu düzenlemektedir.
İlgili Madde Metinleri:
(1) Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (ASLİYE CEZA MAHK.)
(2) Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, dört aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur. Suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı altı aydan az olamaz. (ASLİYE CEZA MAHK.)
(3) Kasten yaralama suçunun;
a) Üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı,
b) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,
d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,
e) Silahla,
f) Canavarca hisle,
İşlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında (f) bendi bakımından ise bir kat artırılır.
MADDE 87
(1) Kasten yaralama fiili, mağdurun;
a) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına,
b) Konuşmasında sürekli zorluğa,
c) Yüzünde sabit ize,
d) Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma,
e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun vaktinden önce doğmasına,
Neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, bir kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hallerde üç yıldan, üçüncü fıkraya giren hallerde beş yıldan az olamaz. (ASLİYE CEZA MAHK.)
(2) Kasten yaralama fiili, mağdurun;
a) İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine,
b) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine,
c) Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına,
d) Yüzünün sürekli değişikliğine,
e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun düşmesine,
Neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, iki kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hallerde beş yıldan, üçüncü fıkraya giren hallerde sekiz yıldan az olamaz. (ASLİYE CEZA MAHK.)
(3) Kasten yaralamanın vücutta kemik kırılmasına veya çıkığına neden olması halinde, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre, yarısına kadar artırılır.
(4) Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse, yukarıdaki maddenin birinci fıkrasına giren hallerde sekiz yıldan oniki yıla kadar, üçüncü fıkrasına giren hallerde ise oniki onsekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. (AĞIR CEZA MAHK.)
Şeklindedir.
Kasten yaralama suçu basit ve nitelikli haller olmak üzere iki farklı şekilde işlenebilir. Suçun basit hallerinden biri olan “basit tıbbi müdahale ile (BTM) giderilebilecek” adam yaralama suçları şikayete tabidir. BTM ile giderilebilecek yaralama suçunda şikayet süresi 6 aydır. Mağdur 6 ay içinde şikayetçi olmazsa şikayet hakkı ortadan kalkar. BTM ile giderilebilir basit yaralama suçunda şikayetten vazgeçme, soruşturma aşamasında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesine, kovuşturma aşamasında ceza davasının düşmesine yol açar.
Suçun nitelikli halleri ve ‘basit tıbbi müdahale (BTM) ile giderilemeyecek’ basit yaralama suçu, takibi şikayete bağlı suçlar kategorisinde değildir. Suç şikayete tabi olmadığı için herhangi bir şikayet süresi yoktur. Kasten yaralama suçunun nitelikli hallerinde şikayetten vazgeçme kamu davasını düşürmez. Örneğin, eşe karşı basit yaralama suçu işleyen kişi hakkında eşinin şikayetten vazgeçmesi, soruşturmanın sürdürülmesine ve kamu davası açılmışsa davanın yürütülerek failin cezalandırılmasına engel değildir. Savcılık, dava zamanaşımı süresi içinde her zaman resen soruşturma yapabilir. Suçun bu hallerine dair en az dava zamanaşımı süresi 8 yıl olup şikayet hakkına sahip herkes bu süre içerisinde şikayetçi olup davaya ‘müdahil’ sıfatıyla katılabilir.
Basit kasten yaralama suçu (TCK md.86/1-2) ve kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi suçu (TCK m.88) taraflar arasında uzlaşma prosedürü uygulanmasını gerektiren suçlardandır. Uzlaşma kapsamında olan suçlarda, gerek soruşturma gerekse kovuşturma aşamasında öncelikle uzlaştırma prosedürünün uygulanması, uzlaşma sağlanmazsa soruşturmaya veya yargılamaya devam edilmesi gerekir.
Basit adam yaralama suçu, basit tıbbi müdahale (BTM) ile giderilebilecek yaralamalar ve basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek yaralamalar olarak ikiye ayrılır.
Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralanmalar; bir kişinin vücuduna, sağlığına veya algılama yeteneğine zarar verirken basit ve geleneksel bir tıbbi uygulama ile etkilerinin kolaylıkla giderilebileceği yaralanmalardır. Örneğin, bir kişiye tokat atmak, birisine yumruk atarak hafif bir kanama meydana getirmek, vücudun herhangi bir yerini hafifçe çizmek veya darbeyle morartmak gibi eylemler, basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralanmalara örnek teşkil eder. Bir yaralanmanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte olup olmadığı, adli makamlarda bulunan Adli Tıp Şube Müdürlükleri tarafından raporla tespit edilir. Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek kasten yaralama suçlarından dolayı sanığa 4 aydan 1 yıla kadar hapis cezası veya adli para cezası verilir (TCK 86/2). Yani, sanığa ya hapis cezası ya da adli para cezası verilebilir. İki ceza aynı anda verilemez. Hapis cezası verildiği durumlarda ise bu ceza adli para cezasına çevrilemez.
Basit tıbbi müdahale (BTM) ile giderilemeyecek basit adam yaralama suçu; mağdura karşı işlenen etkili eylemin sonuçlarının basit bir doktor müdahalesi ile giderilememesi, yani mağdurun tamamen iyileşememesi, yaralamanın sonuçlarının ortadan kalkması için belli bir sürecin gerekmesidir. BTM ile giderilemeyecek basit yaralama suçunun cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıdır (TCK md. 86/1).
Kasten yaralama sonucunda kemik kırığı oluşması durumunda, yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış şekli meydana gelir. Kemik kırığının vücutta hangi bölgede meydana geldiği önemli değildir. Kemik kırığında ceza, meydana gelen kırık ve çıkığın mağdurun hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre belirlenir. Adli Tıp Kurumu kırığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre yaralama neticesinde bedendeki kemik kırıklarını hafif (1), orta (2-3) ve ağır (4-5-6) şeklinde derecelendirmiştir.
Kasten yaralama suçunda kemik kırığı veya çıkığı meydana gelmişse 1. ve 2. başlıkta açıkladığımız şekilde belirlenen ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre 1/2 oranına kadar arttırılır. Yani, ceza artırımı oranı, kırığın veya çıkığın derecesine (ağırlığına) bağlı olarak 1/12, 1/6, 1/4, 1/3 veya 1/2 gibi oranlar olabilir.
Dişler, bilimsel olarak kemik olarak kabul edilmediği için kemik kırıklarına ilişkin nitelikli hükümler uygulanmaz. Diş kırıkları, kasten yaralama suçunun basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek basit bir şekli olarak (TCK m.86/1) cezalandırılır.
Adli para cezası, işlenen bir suça karşılık hapis cezasıyla birlikte veya tek başına uygulanabilen bir yaptırım türüdür. Kasten yaralama suçunun basit halleri nedeniyle hükmedilen hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması ( HAGB ); sanık hakkında hükmolunan cezanın belli bir denetim süresi içerisinde sonuç doğurmaması, denetim süresi içerisinde belli koşullar yerine getirildiğinde ceza kararının hiçbir sonuç doğurmayacak şekilde ortadan kaldırılması davanın düşmesine neden olan bir ceza muhakemesi kurumudur. Kasten yaralama suçu nedeniyle hükmedilen hapis cezası 2 yıl veya altında olduğunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması (hagb) kararı verilmesi mümkündür.
Cezanın ertelenmesi; mahkeme tarafından belirlenen cezanın cezaevinde infaz edilmesinden şartlı olarak vazgeçilmesidir. Kasten yaralama suçu nedeniyle hükmedilen hapis cezası 2 yıl veya altında olduğunda hükmedilen hapis cezasının ertelenmesi de mümkündür. Kamu veya özel sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan sağlık personeli ile yardımcı sağlık personeline karşı görevleri sebebiyle işlenen 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan kasten yaralama (TCK 86) suçlarında; Türk Ceza Kanununun 51. maddesinde düzenlenen hapis cezasının ertelenmesi hükümleri uygulanmaz (3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu Ek Madde 12). Sağlık personeli, doktor, hemşire, ebe gibi sağlık çalışanlarını; yardımcı sağlık personeli ise hasta bakıcı, acil bakım teknikeri, ambulans teknikeri vb. sağlık çalışanlarını kapsamaktadır.
Kasten gerçekleştirilen bir eylem sonucunda vücut bütünlüğüne zarar verilmesi, bireyin ruh sağlığını da etkileyebilir. Örneğin, aldığı bir darbenin ardından yüzünde kalıcı bir iz oluştuğunda, kişi eskisi kadar mutlu hissetmeyebilir. Vücut bütünlüğünün korunması, kişilik haklarının bir gereğidir. Bu nedenle, kişinin bedeninde ve ruh sağlığında meydana gelen zararlar kişilik haklarına yönelik bir saldırı niteliği taşıdığından, oluşan manevi zararın telafi edilmesi amacıyla tazminat olarak belirli bir miktar para ödenmesine karar verilir. Ayrıca, kişi beden sağlığından kaynaklanan zararlar nedeniyle hastane masrafları, ilaç ve tedavi masraflarıyla karşılaşmışsa, çalışamadığı için gelir kaybına uğramışsa veya sürekli bir sakatlık gelişmişse, bu tür zararların karşı tarafça maddi tazminat adı altında telafi edilmesi talep edilebilir.
Uğranılan zararın sonucunda tazminat miktarlarının ne olacağını Manisa Turgutlu Balkız Hukuk Bürosu'nda değerlendirip bilgilendiriyoruz.